Karmaşa (komplexity) ile mücadele

Osman'li filmlerinin moda olması, yeni bir yaşam düzenine alıştırmak içindir. Millete orada herseyin nasıl işlediğini, emir-komutun nasıl gerçekleştiğini bir örnekle millete anlatmaya çalışıyorlar. Onlar herşeyin basit olduğu, karar verirken bile sadece iki seçeneğin olduğu (savaşmak veya savaşmamak gibi) bir dünyayı özlüyorlar. Oysa bir markete gittiğin zaman bile deterjan almak icin en az 10 deterjandan bir tanesi seçilmesi gerektiği bir dünyada yaşıyoruz, bu da çoğu insanı yıldırıyor. Karar almak için seçim çoğaldığı zaman herşey karışıyor ve bu da onları  felç ediyor. O insanların özlemi herşeyin sade ve basit olduğu bir dünyada yaşamak. Onun icin millet tek düze sakal bırakıyor, tek düze derviş kiyafeti giyiyor ve davranışları ritüelleşiyor. Çevreyi hesaplanabilir hale getirmek onları rahatlatiyor. Sırf rahatlamak için geriye dönüş furyası başlatıldı....

Hata kültürü ve güzellik üzerine

Herşeyin mükemmel tasarlanmış olduğunu zannetmek sadece düşünsel bir sanrı değildir, o düşünce davranışını da etkiler. Hatayı barındırmayan bir düşünce, mükemmeli sadece kendi gördüğünü, ve dolayısı ile o fikre karşı gelen herşeyin hatalı olduğunu zannedecektir. O halde hata, mükemmelden sapan düşüncenin cezalandırılması yetkiyi elinde bulunduranın  hakkı olduğu kanısı doğacaktır. Mükemmelliyet cezayı da içersinde barındırır ve bu da korku kültürünü doğurur. Mükemmeli belirleyen cezayı da belirler.

Hata aslında hata değildir. O herşeyin anasıdır. Hatasız öğrenilmez, çünkü o erişilmesi gereken ideal ile yapılmış olanın arasındaki farktır. Hatanın düzeltilmesi yapımın ideale yakınlaşmasıdır. Ideale yakınlaşmak ise gelişmenin bel kemiğidir. O halde hata yapanı cezalandırmak gelişmeyi de önlemektir. 

Hata ile sanat arasında da bir bağlantı vardır. Mesela müziğin mükemmel çalınması kulaga "ruhsuz" ve mekanik gelecektir, aynı robotların çaldığı gibi. Müziği heyecanlı kılan faktör mükemmel tasarlanmış eserin sanatçı tarafından yorumlanmasıdır. Her yorum hata barındırır, çünkü o idealden çok daha uzaktır, yani içinde hata barındırır. 

Sanat eserlerini güzel yapan yine hatadır. Kusursuz sanata "fotoğraf" da denebilir. Fotoğraf herşeyi olduğu gibi nakleder ve bu güzel değildir. Güzel olan şey sanatçının yeni bir perspektif gösterme çalışmasıdır. Bu da herşeyi olduğu gibi göstermekte değil, esere "hata" katarak gerçekleşir. Güzeli güzel yapan onun hatasıdır. Çünkü o sadece ona hastır. Onu biricik yapan hatasıdır.