Mayalanmak nedir?

Belki yoğurdun nasıl mayalandığını bilirsiniz ama fikirlerin de nasıl mayalandığını bilir misiniz? Yoğurdun nasıl mayalandığını bilmeyenler annesine veya nenesine sorabilir. Her ne kadar en püf noktası deneme ve yanılma metodu ile bulunsa da sütü belli bir sıcaklığa getirmeden ve mayalık bir tutam yemek kaşığı yoğurt ilave etmeden olmayacağını herkes bilir. Sadece mayalık yoğurt yeterli değildir, yoğurdu yoğurt yapması için uygun ortama da ihtiyaç vardır.

Bu durum fikirlerde değişir mi? Hayır, hiç zannetmiyorum. Bunun böyle olduğunu anlamak için yukardaki örnekte geçen sütün ve bir tutam mayalık yoğurdun ne olduğunu açıklamak gerekir. Süt, bulunduğumuz toplum ile eşdeğerde olsun diyelim. Maya ise fikrin tam kendisi olsun. O halde sütün kaynaması gibi fikir ile toplumun da tutuşması gerekir ki o fikir "tutsun". Aksi halde, toplumu tutuşturamayan fikir her ne kadar iyi olursa olsun sönmeye mahkumdur. İyi bir fikrin iyi bir pazarlayıcısı olmadan yoğurdunuz tutmaz.

Ben ve başkası üzerine

İnsan kendisi ile başkasını aynı kefeye koyamaz. O ne kadar kendisine sert davranırsa başkasına da o kadar mülayim olmalıdır, çünkü başkasının değişimi başkasında, kendi değişimi de kendi elindedir. Başkasını değiştiremiyeceğini bildiği için onu olduğu gibi kabul edip ona değişme şansı tanımalıdır. Ama aynı esnekliği kendisi için gösteremez, çünkü birşeyin değişmesi gerektiğini fark ettiği andan itibaren değişim için tüm imkanları zorlamaktan başka şansı yoktur. Onun artık başka birisinin kendisini değiştireceği umudu ile bekleme şansı kalmamıştır, kendi inisiyatifinden başka. Başkası için "bir gün görür" cümlesi onun için geçerli değildir.

Görmek için ne yapmalıdır? İlk önce kendi kendini ciddiye alıp yaptığı şeylerden sorumluluk taşıdığını bilmelidir. Her sarf ettiği söz bir kez söylenir, arkasından doğan tüm sorumlulukları ne olursa olsun almalıdır. Söz ağızdan bir kere çıktıktan sonra geri alınmaz, çünkü doğuracağı sonuç bir sonraki davranışlar için kıstas oluşturur. Tüm sorumluluklar sonuna kadar üstlendikten sonra arkasında durulur, o iş bittikten sonra ders alınır ve yeni bir değerlendirme yapılır. Bu yeni değerlendirme ile yeni sorumluluklar doğar. Bu nedenle insanın kendisi az konuşur, başkasını sözle değil de, örnek teşkil ederek değişmesini umar.